Wsparcie przedsiębiorczości w perspektywie finansowej UE 2007-2013

Kinga Korniejenko
Talento fundusze europejskie

Polska pierwszy raz, od momentu przystąpienia do Unii Europejskiej (UE), na równi z innymi Państwami Członkowskimi UE, mogła uczestniczyć w tworzeniu planu finansowego wykorzystania środków pomocowych pochodzących z funduszy strukturalnych. Daje to nadzieję, na bardziej efektywne wykorzystanie tych środków w latach 2007-2013 w porównaniu z poprzednim okresem budżetowania 2000-2006, z którego Polska korzystała od 2004 roku. W lipcu bieżącego roku Rada oraz Parlament Europejski przyjęły pakiet rozporządzeń stanowiących podstawę prawną dla polityki regionalnej i polityki spójności w latach 2007-2013. Rozporządzenia te regulują kwestie związane z wdrażaniem funduszy strukturalnych w krajach członkowskich UE. Najwięcej środków, bo aż 82% zostanie przeznaczonych na cel „konwergencja”, który ma objąć pomocą najbiedniejsze regiony w państwach członkowskich i wyrównać poziom życia na terenie UE. Realizacja tego celu     ma za zadanie przyspieszenie osiągnięcia spójności ekonomicznej regionów mniej rozwiniętych: polepszenie warunków wzrostu i zatrudnienia dzięki inwestycjom w zasoby ludzkie i fizyczne; innowacje i społeczeństwo informacyjne; możliwość dostosowywania się do zmian ekonomicznych i społecznych; ochronę środowiska, sprawność administracyjna. Nasz kraj według obecnego projektu stanie się największym odbiorcą wsparcia z funduszy unijnych i w okresie 2007-2013 możemy otrzymać prawie 60 mld euro. Obecnie Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej, opracowuje dokumenty stanowiące podstawę do korzystania z funduszy strukturalnych.

Dnia 3 sierpnia br. Rząd zaakceptował Narodową Strategię Spójności, dokument strategiczny, wymagany przez UE, który określa priorytety i obszary wykorzystania oraz system wdrażania funduszy unijnych. Jest to trzeci z kolei projekt tego dokumentu. Wprowadzone w dokumencie zmiany są wynikiem procesu konsultacji społecznych w układzie regionalnym (w których wzięło udział ponad 3,5 tys. osób) oraz uwag zgłoszonych przez Komisję Europejską.
Celem strategicznym Narodowej Strategii Spójności jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji społecznej, gospodarczej oraz przestrzennej, poprzez zapewnienie wzrostu zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej. Poza celem strategicznym istnieją także cele szczegółowe, które wynikają ze Strategii Lizbońskiej, Strategicznych Wytycznych Wspólnoty oraz analizy SWOT polskiej gospodarki. Szczególna uwaga zostanie poświęcona: tworzeniu warunków dla utrzymania trwałego i wysokiego tempa wzrostu gospodarczego, wzrostowi zatrudnienia poprzez rozwój kapitału ludzkiego oraz społecznego, podniesieniu konkurencyjności polskich przedsiębiorstw w tym szczególnie sektora usług, budowie i modernizacji infrastruktury technicznej, mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski i jej regionów, oraz rozwojowi obszarów wiejskich.

Łączna wartość środków finansowych zaangażowanych w realizację Narodowej Strategii Spójności wyniesie ok. 85,6 mld euro. Z tego ok. 9,7 mld euro stanowić będzie publiczny wkład krajowy, ok. 16,3 mld euro to wartość wkładu podmiotów prywatnych, zaś największa część - ponad 59,5 mld euro będzie pochodzić z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. 
Narodowa Strategia Spójności będzie realizowana przy pomocy Programów Operacyjnych (PO), za które jest odpowiedzialne Ministerstwo Rozwoju Regionalnego oraz Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO), zarządzanych przez Samorządy poszczególnych województw. Szczegółowy podział funduszy strukturalnych w Polsce w układzie poszczególnych programów operacyjnych kształtuje się w następujący sposób:

• 16 Regionalnych Programów Operacyjnych – 26,8% całości środków (ok. 15,9 mld euro),

• PO Rozwój Polski Wschodniej – 3,6% całości środków (ok. 2,2 mld euro),

• PO Infrastruktura i środowisko – 35,7% całości środków (ok. 21,3 mld euro),

• PO Kapitał ludzki – 13,7% całości środków (8,1 mld euro),

• PO Innowacyjna gospodarka – 11,7% całości środków (7 mld euro),

• Programy Operacyjne Europejskiej Współpracy Terytorialnej – 1% całości środków (ok. 0,6 mld euro),

• PO Pomoc techniczna - 0,4% całości środków (0,2 mld euro).

Wykres 1. Podział funduszy strukturalnych w Polsce.

 

Źródło: Opracowanie własne.

Wsparcie przedsiębiorczości w perspektywie finansowej 2007-2013 przewidziane jest w 16 Regionalnych Programach Operacyjnych, Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka, a dla przedsiębiorstw położonych w najbiedniejszych województwach: lubelskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim i warmińsko – mazurskim dodatkowo  w Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej.

Regionalne Programy Operacyjne
Wsparcie w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych będzie przeznaczone głównie na projekty o charakterze regionalnym, czyli tak zwaną innowacyjność niską. Projekty inwestycyjne małych i średnich przedsiębiorców, które były współfinansowane w obecnej perspektywie finansowej w ramach działania 2.3 SPO WKP, w okresie 2007-2013 będą wspierane właśnie w ramach programów regionalnych. Regionalne Programy Operacyjne zawierają szereg zapisów dotyczących wsparcia przedsiębiorczości, jest ono głównie przeznaczone dla sektora MSP (małych i średnich przedsiębiorstw) oraz instytucji otoczenia biznesu. Średnie wsparcie dla przedsiębiorczości w Regionalnych Programach Operacyjnych wynosi około 30% dostępnych środków, są jednak województwa, w których na ten cel większą część alokacji na program, do nich należą województwo: opolskie  - 37%, podkarpackie - 35% oraz wielkopolskie - 33%. Najmniejszą część alokacji na ten cel przeznaczyć chce Małopolska tylko 10%, województwo pomorskie - 15% oraz województwo warmińsko-mazurskie (19%). 

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka
PO Innowacyjna Gospodarka, został przyjęty 1 sierpnia br. przez Radę Ministrów, będzie promował innowacyjność na poziomie krajowym oraz międzynarodowym, która jest określana odpowiednio jako innowacyjność średnia i wysoka. Działania innowacyjne przyczyniają się do umacniania zdolności konkurencyjnej polskiej gospodarki w wymiarze międzynarodowym. Program ten ma na celu wspieranie szeroko rozumianej innowacyjności, przewiduje on wspieranie działań miedzy innymi z zakresu innowacyjności: technologicznej, produktowej, organizacyjnej, usługowej, aplikacyjnej, finansowej, naukowej, procesowej oraz biznesowej, które w sposób bezpośredni lub pośredni przyczyniają się do powstawania i rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw.

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka składa się z następujących elementów:

• diagnozy stanu gospodarki, sektora nauki oraz powiązań między nimi,

• analizy SWOT polskiej gospodarki,

• informacji na temat dotychczasowego wsparcia krajowego i zagranicznego dla sektora przedsiębiorstw i nauki,

• strategii, określającej cele Programu,

• opisu poszczególnych priorytetów,

• harmonogramu zadaniowo- finansowego.

Wsparcie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka będzie obejmowało nie tylko bezpośrednie dotacje dla przedsiębiorstw, instytucji otoczenia biznesu oraz jednostek naukowych świadczących przedsiębiorstwom usługi o wysokiej jakości, ale także wsparcie systemowe zapewniające rozwój środowiska instytucjonalnego innowacyjnych przedsiębiorstw. Program ten jest adresowany przede wszystkim do przedsiębiorców, którzy poprzez podnoszenie poziomu innowacyjności chcą rozwijać swoje firmy. Przewiduje się, że do przedsiębiorców trafi 3/4 środków, reszta zostanie przekazana instytucjom otoczenia biznesu oraz jednostkom naukowym współpracującym z przedsiębiorcami.

W ramach programu realizowane będą następujące priorytety:
Priorytet 1 – Badania i rozwój nowoczesnych technologii
Priorytet 2 – Infrastruktura sfery badawczo - rozwojowej
Priorytet 3 – Kapitał dla innowacji
Priorytet 4 – Inwestycje w innowacyjne przedsiębiorstwa
Priorytet 5 – Dyfuzja innowacji
Priorytet 6 – Polska gospodarka na rynku międzynarodowym
Priorytet 7 – Informatyzacja administracji na rzecz przedsiębiorstw
Priorytet 8 – Pomoc techniczna
Głównym celem Programu jest podniesienie poziomu innowacyjności gospodarki, wzrost zatrudnienia w sektorze usług, w tym nauki oraz nowoczesnych technologii do 2013 roku.
 
Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej
    Trzeci z programów, w ramach których przewiduje się wsparcie przedsiębiorczości to PO Rozwój Polski Wschodniej, projekt tego programu został przyjęty przez Radę Ministrów w lipcu br. Program ten będzie obejmował tereny województw: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko – mazurskiego, uznanych za najbiedniejsze regiony Wspólnoty, będzie on wspierał, podobnie jak Regionalne Programy Operacyjne, innowacyjność niską - na poziomie regionalnym. Projekty realizowane w ramach Programu będą współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Pula środków przeznaczonych na ten cel to ok. 2,2 mld euro, w tym ok. 882 mln euro specjalnych środków, przeznaczonych, decyzją Rady Europejskiej, dla pięciu regionów Unii Europejskiej o najniższym poziomie PKB na mieszkańca, wyznaczonych na podstawie danych Eurostatu z 2002 r. Współfinansowanie Programu ze środków krajowych (z budżetu państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego) będzie się odbywało na ogólnych zasadach dotyczących Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Podstawą dla przygotowania podziału środków finansowych będą propozycje projektów inwestycyjnych przedłożone przez beneficjentów z pięciu województw objętych Programem.

Tabela 1. Podział środków na poszczególne województwa, objęte PO Rozwój Polski Wschodniej.

Województwo    Wartość alokacji Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w mln euro    Wartość alokacji Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w przeliczeniu na mieszkańca, w euro
Lubelskie    479,5    220,0
Podkarpackie    459,6    219,0
Podlaskie    371,0    309,2
Świętokrzyskie    358,2    278,8
Warmińsko-Mazurskie    428,6    300,0
     Łącznie: 2096,8    Średnia: 256,0

Źródło: http://www.funduszestrukturalne.gov.pl/Wiadomosci/Strona+glowna/srodkiporpw.htm

W nowej perspektywie finansowej 2007-2013 przewidziano trzy komplementarne programy mające zapewnić wsparcie przedsiębiorczości. Celem ich jest rozwijanie zarówno wysokiej innowacyjności, która ma zapewnić konkurencyjność polskiej gospodarce, jak i niskiej innowacyjności na poziomie lokalnym lub regionalnym.
Jeżeli uda się zrealizować założenia zawarte w Narodowej Strategii Spójności przyniosą one polskiej gospodarce korzyści w postaci wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw zarówno w skali regionalnej jak i globalnej, uruchomienia nowych miejsc pracy, wzrostu dochodu narodowego i w rezultacie wzrostu gospodarczego. Ważne jest, aby przedsiębiorcy już dziś zainteresowali się możliwościami wsparcia rozwoju firmy jakie stwarzają fundusze strukturalne UE.


Opracowano na podstawie materiałów zamieszczonych na
http://www.funduszestrukturalne.gov.pl

powrót